Boyanın tanımı |
Bir yüzey üzerine tatbik
edildiğinde, dekoratif ve koruyucu bir tabaka
oluşturan kimyasal bir malzeme olarak tanımlanır.
Bu malzeme belli prensipler dahilinde, formüle
edilen ve bünyesinde dört esas unsur bulunan
kimyevi bir karışımdır.
- Bağlayıcılar
- Pigmentler ve dolgu malzemeleri
- Kimyasal
katkılar
- Çözücüler (Solvent+Su)
|
|
Boyadan beklentiler |
Burada kullanıcı beklentilerinden,
özellikle boya uygulayan ustaların veya tüketicilerin
iyi bir boyadan beklentilerine yer vermek gerekirse,
- Örtücülük
- Beyazlık
- Su kaldırma gücü (Boya kıvamını su ile ayarlamak)
- Rahat uygulama
- Ekonomi
- Renklilik
- Sarfiyat
|
|
Uygun boya seçimi |
Öncelikle yüzeye uygun
bir boya seçilmeli ve yardımcı malzeme gerekiyorsa
yüzeye ve boyaya uygun olmasına dikkat edilmelidir. Boya
satın alınırken kaliteli olanı tercih edilmelidir.Ucuz
ve kalitesiz boyalar metrekare bazında kaliteli
boyalarla aynı maliyete gelir. Ancak az bir
fiyat için yapılan tasarruf ,ileride büyük zararlara
neden olabilir. Piyasada her kalitede boya,astar
ve tiner bulunabilir. Ancak uygulamada daha
iyi sonuç almak için yüzeye uygun boya, astar
ve tiner kullanılması önerilir.
Boya seçerken,
satın alınan ürünün TSE standartlarını taşıyıp
taşımadığı, üretici firmanın ISO 9000 belgesine
sahip olup olmadığı kontrol edilmelidir.
İç ve dış mekanlarda kullanılacak rengin mekana
uygun olup olmadığı küçük bir yüzeyde denenmelidir. |
|
Boya uygulanmasında temel ilkeler |
Öncelikle uygulaması
yapılacak boyaya ilişkin gerekli alet ve cihazların
eksiksiz mevcut olması gereklidir.
- Boya uygulamasında
en önemli kural daima aynı sistemde aynı markaya
ait ürünler kullanılmalıdır.
- Seçimine karar
verilen malzemenin uygulama talimatlarına mutlaka
uyulmalıdır.
- Hiçbir boya kirli ve nemli yüzeylere
uygulanmamalıdır. Uygulama yapılacak boya cinsine
göre yüzey hazırlanmalıdır. Varsa mimari detay
hataları giderilmelidir.
- İlk defa boyanacak
yeni çimento sıvalı veya brüt beton yüzeyler
için en erken uygulama 3-4 hafta sonra yapılmalıdır.
- Bütün boyalar uygulamadan önce ambalajında
iyice uygun bir karıştırıcı ile karıştırılmalıdır.
- Ahşap koruyucu, selülozik dolgu verniği
ve epoksi grubu ürünleri ambalajında karıştırıldıktan
sonra, başka bir kaba alınarak tekrar karıştırılmalıdır.
Boyalar çok sıcak ve çok soğuk ortamlarda
uygulanılmamalıdır.
- Boyama işlemi ince katlar
halinde yapılmalıdır.
- Boyaya toz veya sıvı
katkı yapılmamalıdır ve ambalaj üzerinde belirtilen
inceltme oranından daha fazla inceltilmemelidir.
- İyi yapışma
sağlamak için, parlak yüzey mutlaka matlaştırılmalıdır.
- Artan boyayı tekrar kullanabilmek için, boyaya
yüzeyini örtecek kadar kendi incelticisinden
ilave edilmeli ve karıştırılmadan ağzı kapatılarak
serin bir yerde saklanmalıdır.
|
|
Boya uygulamasında dikkat edilmesi gereken sağlık kuralları |
Boyaya başlamadan önce
ellerinizi koruyucu bir kremle nemlendirin, bu
size kolay temizlik yapmanızı sağlar. Ellerinizi
tiner ile temizlemeyin, tiner derinizdeki koruyucu
yağ tabakasının yok olmasına ve bunun sonucunda
çatlamalar oluşmasına sebebiyet verir.Sentetik
boya ve astarlar, yağlı boyalar, vernikler ve tinerler
yanıcı malzemelerdir; alevden ısı üreten yerlerden
elektrik kaçaklarından uzak, havalandırmalı mekanlarda
sıkı bir şekilde kapalı olarak bulundurmalıdır. Alev
almış boya,tiner ve vernikleri su ile söndürmeye
çalışmayın, su alevi güçlendirecektir. Bu gibi
durumlarda mümkünse yangın söndürücü kullanın
yada kalın battaniye tarzı şeyler ile üzerini
ıslatıp alevi kontrol edebilirsiniz. Su ile inceltilen
boyalar insan sağlığı için fazla problem teşkil
etmezler, sentetik boyalar ve tinerler kullanırken
buharlaştığı için havadaki oksijen azalacağından
solunum problemleri ortaya çıkabilir, bu yüzden
kurşunsuz, aromatsız ürünleri tercih etmeli ve
havalandırma iyi yapılmalıdır. Vücuda sıçramalarda
özellikle göz bol sabunlu su ile yıkanmalı ve
bol su ile durulanmalıdır, el, yüz ve deri sabunlu
bez ile silinip bol su ile durulanmalıdır. |
|
Yardımcı
ürünler ve dikkat edilmesi gereken hususlar
(Rulo, Fırça, Silikon, Köpük, Maskelemebandı, Zımpara) |
Rulo : Uzun
tüylü rulolar (18-24 mm) plastik ve dış cephe
boya uygulamasına, kısa tüylü rulolar
(10-12 mm) saten boya uygulamasına uygundur. Mercan
rulolar grenli (tekstürlü) boyaların uygulanması
için tasarlanmıştır.
Rulo temizliği; Su bazlı boyaların kullanımından
sonra rulodaki boyayı su ile yıkayın ve sabunlu
sudan geçirin, silindiri aşağı gelecek şekilde
asarak saklayın. Sentetik bazlı bir boya kullanılmış
ise; ruloda kalan boya sıyrılarak mümkün olduğunca
alınır ve sentetik tiner ile temizlendikten
sonra sabunlu sudan geçirilerek; silindiri aşağı
gelecek şekilde asılarak saklanır. Tekrar kullanımdan
önce kullanılacak boyanın incelticisi ile nemlendirilmelidir..
Fırça: Yeni fırçanın tozunun
alınması ve zayıf kılların dökülmesi için el
ile bükülmeli ve silkeleyerek tozu alınmalıdır. Yeni
fırça alıştırmak için önce astarlamada kullanılmalıdır. Fırça
boyaya kıl boyunun yarısına gelecek şekilde
dik olarak batırılmalı, kutunun kenarlarına
sürülerek fazla boyanın akması engellenmelidir.
Boya işine ara verildiğinde fırça boyanın için
dik olarak bırakılmamalı boya kutusunun üstüne
yatay olarak konulmalıdır. Boya yapılacak zeminin
tozunu almak ya da kullanılacak boyayı karıştırmak
için fırça kullanılmamalıdır.
Fırça temizliği; Fırça kullanıldığı boyanın incelticisi
ile (su, sentetik tiner) temizlenmelidir. Su
ile temizlenen fırça kılları aşağı bakacak
şekilde asılarak saklanmalı, tekrar kullanımda
suya tutularak kılların ıslanması sağlanmalıdır.Tiner
ile temizlenen fırça tekrar kullanımda tinere
daldırıldıktan sonra avucumuzda döndürülerek
fırçadaki tinerin temizlenmesi ile kullanılabilir.
(eğer fırçada kalan tiner temizlenmez ise ilk
kullanımda boyayı gereğinden fazla incelteceğinden
istenmeyen problemlere yol açabilir) Eğer kullanılmış
fırça kısa bir zaman içinde (2-3 gün) tekrar
kullanılacak ise temizlik yapmadan kılları
bir poşet ile kapatılır ve sıkıca bağlanır
ise kılların kurumasına engel olunabilir.
Kapı ve pencere doğramalarında ½, 1,1.5
inç fırçaların, Geniş kapı ve ahşap yüzeylerin
boyanmasında :2,2.5 ve 3 inç fırçaların Parke
ve duvar yüzeylerinde 4.5 inç fırçanın,
Kestirme için çeşitli ebatlarda kestirme fırçalarının
kullanılması uygulamanın kolaylaşmasını sağlar. Ayrıca
kalorifer arkalarını boyamak için kalorifer
fırça ve çeşitli açılar için oynar başlıklı
çeşitli numaralarda robot fırçalarda mevcuttur.
Not: 1 inç = 2.54 cm dir ve fırçanın genişliğini
belli eder.
Silikon:Tek komponentli, antibakteriyel, hızlı
kuruma,mükemmel yapışma ve sızdırmazlık sağlayan
yüksek teknoloji silikondur.Cam, pvc, metal, ağaç, banyo
ve mutfaklardaki fayans, lavabo, küvet, duş kabini, sıhhi
tesisat elemanlarının montaj ve tamirlerinde
yapışma,doldurma ve su izolasyonu amacı ile
kullanılır. Kendi özel silikon tabancası ile
kullanılır. Ucu kesilen tüpe plastik kullanma
çubuğu takılarak kullanılacak yüzeye göre
falçata ile kesilir ve tabanca ile sıkılarak
tatbik edilir. Uygulanacak yüzeyler maskeleme
bantı ile korumaya alınmalı ve uygulama sırasında
özellikle parmakla yapılan düzeltmelerde mutlaka
plastik eldiven kullanılmalıdır.
Betek Poliköpük:Poliüretan
esaslı tek bileşenli nemle sertleşen kullanıma
hazır köpüktür. Polietilen, slikon ve teflon
hariç her türlü inşaat malzemesine yapışma
gücüne sahiptir. Kullanılacak zemin temiz
ve yağsız olmalı, korunması gereken yüzeyler
bantla kapatılmalı kuru yüzeyler nemlendirilmelidir.
Uygulama yapmadan önce ürünü 30-40 sefer kuvvetlice
çalkalayınız. Kutu dikey durumda iken kapağını
açıp uygulama çubuğunu vidalayınız.Kutuyu baş
aşağı çevirip boşlukları aşağıdan yukarıya
doğru 1/3'ü kadar doldurunuz. Direkt günışığına
maruz bırakmayınız. Yaş iken aseton yardımıyla
temizlenebilir. Yaklaşık 10 dakika içinde kabuk
bağlayan malzeme 1-1,5 saat içinde kesilecek
duruma gelir ve 24 saat içinde tam kurumasını
yaparak tamamen sertleşir.
Maskeleme Bandı: Uygulama
yapılacak yüzeyin kuru olmasına dikkat ediniz.
Otomobil boyama esnasında +70°C'ye kadar 1-2
saat fırında kalmasında sakınca yoktur.
Zımpara: Boya ve macun uygulamalarında
yüzeyi düzeltmek amacıyla ya da parlak yüzeylere
yapılacak uygulamalarda, yüzeyi matlaştırmak
ve aderansı arttırmak amacıyla kullanılan malzemelerdir.
-Duvar macunu düzeltme işlemleri için 80-120
no'lu zımparaların,
-Eski parlak boyaların matlaştırılması işlemleri
için 120-200 nolu zımparaların,
-Mobilya grubu boya, astar ve dolgu malzemelerinde
katlar arası zımpara işlemleri için 400 nolu
zımparaların kullanılması önerilmektedir.
Numaralar zımparanın kum aralığını göstermektedir.
Büyük numaralar ince dişli zımparalardır; küçük
numaralar kalın dişli zımparalardır. |
|
|
Saten ve ipeksi mat kelimeleri ne ifade eder? |
Bu terimler boyanın
parlaklık derecesini gösterir. Saten, yarı
mat anlamına gelir. Mat ve parlak boya arasındaki
parlaklık derecesini gösterir. İpeksi mat ise
mat ile yarı mat (saten) arasındaki parlaklık
derecesini gösterir. Pratikte yumurta kabuğu
ipek mat parlaklığa örnek verilebilir. Saten
ve ipeksi mat parlaklıktaki boyalardan istenen
performansın tam olarak alınabilmesi için, bu
boyaların macunlu, düzgün yüzeylere uygulanması
önerilir. |
|
|
Astarların görevleri |
Astar homojen olmayan
yüzey emişini homojen hale getirir, aderasyonu (yapışmayı)
arttırır, boya sarfiyatını azaltır ve sonraki
katmanlarda macun, boya gibi malzemelerin özelliklerini
yitirmemesini ve yüzey ile bütünleşmesini sağlar. |
|
| İlk astarlar ve kullanıldıkları yüzeyler |
Boya uygulamalarına
başlamadan önce, mutlaka yüzey durumuna uygun
astar kullanılmalıdır.
- Tozuma karakterli çimento esaslı mineral
yüzeylerde (brüt beton, sıva, vb..) 1 ölçek
Capatect Lateks+2 ölçek su karışımı ile ilk
astarlama işlemi uygulanmalıdır.
- Tozuma yapmayan çimento esaslı mineral yüzeylerde (brüt
beton, sıva, vb.), betopan, alçıp
an levhalarda
boya ve macun uygulamasına geçilmeden önce,
dış cephelerde uygulanacak boyanın astarı,
iç cephelerde ise Alpina Astar veya Alpina
Macun Astarı ile ilk astarlama yapılmalıdır.
- Saten alçı, kireç, badana, vb. tozuma
yapan yüzeylere boya uygulamasına geçmeden
önce; Alpina Şeffaf Astar, Betek Saten Alçı
Astarı veya Alpina 1/7 Konsantre Astar uygulanmalıdır.
|
|
|
|